{"id":1040,"date":"2016-01-31T15:35:32","date_gmt":"2016-01-31T14:35:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/2016\/01\/31\/jozef-kalasanty-paygert-i-jego-zona-jozefa-sprawiedliwymi-wsrod-narodow-swiata\/"},"modified":"2020-10-23T16:06:24","modified_gmt":"2020-10-23T14:06:24","slug":"jozef-kalasanty-paygert-i-jego-zona-jozefa-sprawiedliwymi-wsrod-narodow-swiata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/?p=1040","title":{"rendered":"J\u00f3zef Kalasanty Paygert i jego \u017cona J\u00f3zefa \u2013 Sprawiedliwymi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata."},"content":{"rendered":"

\u00a0Aby\u015bmy nie zapomnieli…
\nJ\u00f3zef Kalasanty i J\u00f3zefa Paygertowie \u2013 \u201e Sprawiedliwymi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d.<\/strong><\/u><\/span><\/h2>\n

\"\"<\/p>\n

J\u00f3zefowi i J\u00f3zefie Paygert- Wdzi\u0119czny Nar\u00f3d \u017bydowski<\/span><\/strong><\/p>\n

Kto ratuje jedno \u017cycie, ratuje ca\u0142y \u015bwiat<\/span><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 We wspomnieniach o Shlomo Wolkowiczu, kt\u00f3re zosta\u0142y opublikowane na tej stronie, m\u00f3j wuj, Adam Paygert, wspomina kr\u00f3tko o jego \u017conie, Hani Nazimek, kt\u00f3ra ukrywa\u0142a si\u0119 podczas wojny u rodziny Paygert\u00f3w we Lwowie. Warto o tym opowiedzie\u0107 szerzej.
\n14 letnia dziewczynka, \u017byd\u00f3wka z Podola, (Czortk\u00f3w) zosta\u0142a zupe\u0142nie sama podczas wojny. Gdy\u00a0 w 1942 roku zastuka\u0142a do mieszkania moich Dziadk\u00f3w we Lwowie przy ul. Chmielowskiego 11 prosz\u0105c o ukrycie (by\u0142a c\u00f3rk\u0105 przedwojennego wsp\u00f3\u0142pracownika mego dziadka, J\u00f3zefa Kalasantego Paygerta, w Sidorowie),\u00a0 przyj\u0119to J\u0105 bez s\u0142owa sprzeciwu. I tak Hania zosta\u0142a.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Hania w Izraelu, po przyje\u017adzie z Polski po wojnie<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Matka JK Paygerta, Emilia, na wszelki wypadek, uczy\u0142a Hani\u0119 katolickiego katechizmu – musia\u0142a przecie\u017c udawa\u0107\u00a0 katoliczk\u0119. Wnuki Emilii, nastoletnia m\u0142odzie\u017c Ma\u0142gosia, Adam, Tereska i Zosia, niewtajemniczone, zupe\u0142nie naturalnie przyj\u0119li w domu obecno\u015b\u0107 kogo\u015b, komu wojna zabra\u0142a rodzin\u0119 i bliskich. A Hania umia\u0142a m\u0105drze milcze\u0107: cho\u0107 jej prawdziwe imi\u0119 i nazwisko by\u0142o inne, nazywa\u0142a si\u0119 Bety Schoenholz, reagowa\u0142a znakomicie na wojenny pseudonim. By\u0142a zawsze\u00a0 i wsz\u0119dzie tylko Hani\u0105 Nazimek. Chodzi\u0142a razem ze wszystkimi do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja, \u015bpiewa\u0142a pie\u015bni, ba, nawet podchodzi\u0142a do konfesjona\u0142u (naturalnie wtajemniczaj\u0105c m\u0105drego spowiednika w swoj\u0105 sytuacj\u0119. Chwa\u0142a mu za to). Nikt z domowej m\u0142odzie\u017cy nie podejrzewa\u0142 ani na moment kim ona jest. Nawet i wtedy gdy na schodach kamienicy robi\u0142 si\u0119 jaki\u015b podejrzany szum i zbyt blisko by\u0142o s\u0142ycha\u0107 niemieckie wrzaski,\u00a0 Babcia Emilka m\u00f3wi\u0142a: \u201eHaniu, schowaj si\u0119 do szafy\u201d. Ale nikt si\u0119 temu na dziwi\u0142: wojna, i to prze\u017cywana w tak m\u0142odym wieku, nie pozostawia czasu na pytania.
\nDoda\u0107 nale\u017cy, \u017ce ojciec rodziny, J.K.\u00a0 Paygert, wr\u00f3ci\u0142 1.5 roku wcze\u015bniej ze swojej drugiej bolszewickiej niewoli, \u017ce straci\u0142 wcze\u015bniej ca\u0142y ziemski maj\u0105tek w Sidorowie, mia\u0142 na utrzymaniu\u00a0 matk\u0119 oraz\u00a0 swoj\u0105 rodzin\u0119, w tym czworo ucz\u0105cych si\u0119 dzieci, a o prac\u0119 zarobkow\u0105 by\u0142o nadzwyczaj trudno, (wspomina o tym w swoich wojennych wspomnieniach). Opieka nad jeszcze jednym dzieckiem, \u017ce nie wspomn\u0119 o straszliwym niebezpiecze\u0144stwie\u00a0 dla wszystkich, (za ukrywanie \u017byd\u00f3w grozi\u0142a kara rozstrzelania ca\u0142ej rodziny), jest godna najwi\u0119kszego szacunku.
\nGdy rodzina przymusowo wyjecha\u0142a ze Lwowa 4 maja 1944 r., naturalnie razem z Hani\u0105, wszyscy znale\u017ali przytulisko w maj\u0105tku rodzic\u00f3w J\u00f3zefy w Dynowie. Rodzina Trzecieskich\u00a0 przyj\u0119\u0142a Hani\u0119 bez s\u0142owa, tak\u00a0 jak dobrego cz\u0142onka rodziny.
\nPo przej\u015bciu frontu\u00a0 w lecie 1944, ocaleni z Holocaustu \u017bydzi zacz\u0119li si\u0119 odnajdywa\u0107. Hania, razem z przysz\u0142ym m\u0119\u017cem Shlomo Wolkowiczem (cudownie ocala\u0142ym z mordu w Z\u0142oczowie), bardzo operatywnym i opieku\u0144czym, wyjechali w 1947 r.(?) do Izraela. Odnale\u017ali sie tam i rodzice Hani, cho\u0107 o ich losach wojennych nic nam nie wiadomo.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Hania i Shlomo (Siunek) Wolkowicz jako narzeczeni (Izrael)<\/span><\/p>\n

\u00a0Wszyscy osiedlili si\u0119 w\u00a0 Haifie, gdzie spotkali i innych cz\u0142onk\u00f3w swoich rodzin z Polski, te\u017c ocala\u0142ych z H<\/span>olocaustu.
\nAle Hania nie zapomnia\u0142a o rodzinie Paygert\u00f3w: listy z Izraela, zdj\u0119cia Hani i jej c\u00f3reczki Omny, pami\u0119tam od najwcze\u015bniejszego dzieci\u0144stwa, czyli od\u00a0 lat 50-tych. Potem, w 1961 r. zaprosi\u0142a do siebie drug\u0105 c\u00f3rk\u0119 Paygert\u00f3w, Teres\u0119 (po m\u0119\u017cu Go\u0142\u0105bow\u0105) z kt\u00f3r\u0105, jako r\u00f3wie\u015bnic\u0105, by\u0142a najbardziej zaprzyja\u017aniona. Dla Cioci Tereski by\u0142o to wydarzenie wspania\u0142e zwa\u017cywszy w jakiej niewoli Polacy wtedy \u017cyli: rzadko kto m\u00f3g\u0142 wyjecha\u0107, na paszport czeka\u0142o si\u0119 miesi\u0105cami, \u017ce nie wspomn\u0119 o finansach. Cena\u00a0 biletu do Izraela by\u0142a nie do od\u0142o\u017cenia z normalnych pobor\u00f3w. A do tego podr\u00f3\u017c do kraju, w kt\u00f3rym nie by\u0142o ju\u017c wojennych \u015blad\u00f3w, gdzie czu\u0142o si\u0119\u00a0 zamo\u017cny Zach\u00f3d i do domu gdzie by\u0142a przez miesi\u0105c przyjmowana jak kto\u015b z najbli\u017cszej rodziny! Tak, by\u0142o to wydarzenie nadzwyczajne. Nie chcieli\u015bmy wr\u0119cz wierzy\u0107, \u017ce si\u0119\u00a0 wszystko uda\u0142o.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Teresa Go\u0142\u0105b u Hani w Izraelu 1961 r. (informacja z gazety Oakland Press – 19.10.1997)<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Potem wszyscy s\u0142uchali\u015bmy relacji Cioci z zainteresowaniem i podziwem dla dzielno\u015bci \u017byd\u00f3w tworz\u0105cych swoje pa\u0144stwo od nowa, dopytywali\u015bmy dziesi\u0105tki razy o szczeg\u00f3\u0142y tamtejszego \u017cycia, o j\u0119zyk hebrajski kt\u00f3rym w\u00f3wczas ju\u017c wszyscy\u00a0 m\u00f3wili, przepi\u0119kne pomara\u0144czowe\u00a0 sady i ro\u015blinno\u015b\u0107,\u00a0 nieomal wyczarowan\u0105 na piaskach. Wszystko by\u0142o dla nas ciekaw\u0105 egzotyk\u0105, nieomal bajk\u0105.
\nW 1996 r. Hania wyst\u0105pi\u0142a do instytutu Yad Vashem w Tel Awivie o przyznanie medalu za ratowanie \u017byd\u00f3w\u00a0 dla JK Paygerta i jego \u017cony J\u00f3zefy,\u00a0 swoich niew\u0105tpliwych wybawicieli i prosi\u0142a, aby Teresa Go\u0142\u0105b, kt\u00f3ra ju\u017c w\u00f3wczas mieszka\u0142a w USA, przyj\u0119\u0142a go w zast\u0119pstwie.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Swiadectwo Hani Wolkowicz do Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie (o uznanie JJ. Paygert\u00f3w za Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w Swiata)<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 w Chicago-Evanstone. Teresa odebra\u0142a specjalny medal i dyplom stwierdzaj\u0105cy, \u017ce J\u00f3zef Kalasanty Paygert i jego \u017cona J\u00f3zefa uratowawszy dziecko \u017cydowskie z holocaustu II wojny \u015bwiatowej zas\u0142uguj\u0105 na wdzi\u0119czno\u015b\u0107 narodu \u017cydowskiego i tytu\u0142 Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dyplom Instytut Yad Vashem w Jerozolimie dla J\u00f3zefa i J\u00f3zefy Paygert\u00f3w, za ratowanie \u017byd\u00f3w w czasach Holocaustu<\/span><\/p>\n

\u00a0 W Alei Sprawiedliwych\u00a0 (Avenue Righteous) zasadzono i pami\u0105tkowe drzewko nad kamieniem z wyrytym nazwiskiem kolejnych Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Kamie\u0144 i pami\u0105tkowe drzewko w Alei Sprawiedliwych (Avenue Righteous) w Evanstone (Illinois)<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 By\u0142a to pi\u0119kna uroczysto\u015b\u0107 , kt\u00f3r\u0105 Ciocia wspomina ze \u0142zami (za\u0142\u0105czam zdj\u0119cia).<\/span><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Zaproszenie na uroczysto\u015bci w Evanston<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Relacja prasowa z uroczysto\u015bci w Evanston – Detroit Jewish News 10.10.1997<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

\n

\n

\u00a0\u00a0 My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce gdyby moi Dziadkowie, najskromniejsi ludzie \u015bwiata, do\u017cyli tej uroczysto\u015bci, zapytaliby ze zdziwieniem: \u201ddla kogo to wszystko? C\u00f3\u017c w tym dziwnego, \u017ce zaopiekowali\u015bmy si\u0119 biednym, samotnym dzieckiem?\u201d.
\nMy\u015bl\u0119, \u017ce warto by\u0142o opisa\u0107 t\u0119 histori\u0119 , aby\u00a0 pochyliwszy si\u0119 nad ni\u0105,\u00a0 nie zapomnie\u0107.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0Aby\u015bmy nie zapomnieli… J\u00f3zef Kalasanty i J\u00f3zefa Paygertowie \u2013 \u201e Sprawiedliwymi w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d. J\u00f3zefowi i J\u00f3zefie Paygert- Wdzi\u0119czny Nar\u00f3d \u017bydowski Kto ratuje jedno \u017cycie,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1725,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-1040","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia-troche-dawniejsze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1040"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1040\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1726,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1040\/revisions\/1726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1040"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}