{"id":779,"date":"2009-11-22T18:28:18","date_gmt":"2009-11-22T17:28:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/2009\/11\/22\/teofil-tytus-tomasaz-trzecieski\/"},"modified":"2020-10-23T16:28:52","modified_gmt":"2020-10-23T14:28:52","slug":"teofil-tytus-tomasaz-trzecieski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/?p=779","title":{"rendered":"Teofil Tytus Tomasz Trzecieski"},"content":{"rendered":"<p><!--more--><\/p>\n<h2><span style=\"font-size: 11px;\">\u00a0 Marian Wolski\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/span><\/h2>\n<p>Tytus, a w\u0142a\u015bciwie Teofil Tytus Tomasz urodzi\u0142 si\u0119 28 grudnia 1811 roku w Ba\u017can\u00f3wce jako najm\u0142odsze z trojga dzieci Jana Micha\u0142a i Magdaleny z Wiktor\u00f3w Trzecieskich. Do chrztu trzymali go brat matki, Tomasz Wiktor po kt\u00f3rym otrzyma\u0142 trzecie imi\u0119 oraz stryjenka Franciszka z G\u0142ogowskich Jakubowa Trzecieska z Dynowa.<\/p>\n<p>Trzeciescy zaliczali si\u0119 do rodzin z dawna osiad\u0142ych w ziemi sanockiej. Ich protoplasta przyby\u0142 tu z okolic Strzy\u017cowa w pierwszej po\u0142owie XVII wieku. Jednak\u017ce, a\u017c do ko\u0144ca nast\u0119pnego stulecia, nie zaznaczyli si\u0119 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b w \u017cyciu Sanoczyzny.<\/p>\n<p>Dopiero w ko\u0144cu XVIII wieku Stanis\u0142aw, dziad Tytusa kupi\u0142 du\u017cy maj\u0105tek ziemski, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z miasteczka Dynowa i czterech okolicznych wsi daj\u0105c solidne podstawy materialne dalszego wzrostu znaczenia rodziny. Jego synowie, powi\u0119kszywszy jeszcze dobra ojczyste, weszli trwale do miejscowej elity maj\u0105tkowej. Ojciec Tytusa zgromadzi\u0142 w swoich r\u0119kach osiem i p\u00f3\u0142 wsi, po\u0142o\u017conych w kilku kompleksach w okolicach Krosna i Gorlic. By\u0142 zapobiegliwym i rz\u0105dnym gospodarzem, dzi\u0119ki czemu zapewni\u0142 rodzinie dobrobyt i podstawy dalszego awansu.<\/p>\n<p>Dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142 Tytus w Polance pod Krosnem. Pocz\u0105tkowo, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci bogatych ziemian, uczy\u0142 si\u0119 w domu. Ojciec Tytusa rozumia\u0142 warto\u015b\u0107 wykszta\u0142cenia, poszerzaj\u0105cego horyzonty i otwieraj\u0105cego przed m\u0142odym cz\u0142owiekiem wielkie mo\u017cliwo\u015bci samorealizacji. Niemniej jednak dopiero, gdy osi\u0105gn\u0105\u0142 wiek m\u0142odzie\u0144czy, zosta\u0142 Tytus oddany dla dalszej nauki do szk\u00f3\u0142 we Lwowie. Pewien wp\u0142yw na jego d\u0142u\u017csze przebywanie przy rodzicach w domu mia\u0142 fakt, \u017ce by\u0142 jako dziecko do\u015b\u0107 s\u0142abego zdrowia.<\/p>\n<p>Na prze\u0142omie stycznia i lutego 1831 r. wraz z kolegami z \u0142awy szkolnej porzuci\u0142 Tytus nauk\u0119, aby przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do powstania. W drodze ze Lwowa do Kr\u00f3lestwa, uda\u0142 si\u0119 do rodzic\u00f3w do Polanki, prosi\u0107 ich o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. W domu zasta\u0142 starszego brata Franciszka, studenta prawa w Uniwersytecie Wiede\u0144skim, kt\u00f3ry tak\u017ce postanowi\u0142 wesprze\u0107 walcz\u0105cych z Moskalami wsp\u00f3\u0142braci. Nag\u0142y przyjazd Tytusa w \u015brodku roku szkolnego i do tego bojkotowan\u0105 przez szlacht\u0119 ekstrapoczt\u0105 austriack\u0105, wywo\u0142a\u0142 przestrach i zamieszanie. W pierwszej chwili nie rozpoznano go i s\u0105dzono, \u017ce powsta\u0144cze plany przyby\u0142ego wcze\u015bniej Franciszka dosz\u0142y do wiadomo\u015bci w\u0142adz. Zaryglowano drzwi wej\u015bciowe do dworu i przygotowywano si\u0119 do obrony, podczas gdy wierna s\u0142u\u017cba planowa\u0142a wyprowadzi\u0107 Franciszka tylnymi drzwiami, aby pod os\u0142on\u0105 nocy m\u00f3g\u0142 si\u0119 ratowa\u0107. Wkr\u00f3tce jednak wyja\u015bniono pomy\u0142k\u0119 i m\u0142odszego z braci z rado\u015bci\u0105 wpuszczono do dworu.<\/p>\n<p>Nastr\u00f3j jednak zosta\u0142 zm\u0105cony wyjawieniem przez Tytusa przyczyny nieoczekiwanej wizyty. Rodzice stanowczo odm\u00f3wili zgody na wyjazd swoich dw\u00f3ch syn\u00f3w. Ku rozpaczy Tytusa zezwolili tylko na wyjazd Franciszka,<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-776\" src=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Franciszek-Trzecieski.jpg\" alt=\"\" width=\"413\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Franciszek-Trzecieski.jpg 413w, https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Franciszek-Trzecieski-238x300.jpg 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 413px) 100vw, 413px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Franciszek Trzecieski w mundurze z 1831 r.<\/p>\n<p>zwi\u0105zanego s\u0142owem honoru do stawienia si\u0119 w oznaczonym miejscu i czasie. Tytus z ci\u0119\u017ckim sercem podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 woli rodzic\u00f3w, jednak niemo\u017cno\u015b\u0107 w\u0142\u0105czenia si\u0119 w walk\u0119 o wolno\u015b\u0107 Ojczyzny okupi\u0142 nadszarpni\u0119ciem zdrowia. Syn jego, Jan Trzecieski tak po latach opisywa\u0142 stan ducha ojca: \u201d<em>Tytus uleg\u0142 w cicho\u015bci. Bolal go strasznie przymus zostania w domu, gdy krew cala burzy\u0142a si\u0119 na my\u015bl, \u017ce przecie\u017c obowi\u0105zkiem jego by\u0142o bi\u0107 si\u0119 pod Warszaw\u0105. (&#8230;) Przechodzi\u0142 on walk\u0119 z samym sob\u0105, nie p\u00f3j\u015bcie do powstania, by\u0142a to bowiem pierwsza przeciwno\u015b\u0107 w \u017cyciu m\u0142odzie\u0144ca\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Aby ukoi\u0107 smutek i znale\u017a\u0107 zapomnienie rzuci\u0142 si\u0119 w wir pracy w maj\u0105tku. Osobisty nadz\u00f3r gospodarstwa przez w\u0142a\u015bciciela lub cz\u0142onka jego rodziny, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o pracy fizycznej w majatku, by\u0142 w\u00f3wczas zupe\u0142nie czym\u015b niepraktykowanym. Przynios\u0142a\u00a0 go dopiero praktyka pouw\u0142aszczeniowa. Tytus Trzecieski by\u0142 i na tym polu\u00a0 swego rodzaju prekursorem. Rodzice doceniaj\u0105c jego starania oddali mu wkr\u00f3tce w zarz\u0105d jeden z folwark\u00f3w, najdalej wprawdzie po\u0142o\u017cony, ale uchodz\u0105cy za najlepszy. Tytus dok\u0142ada\u0142 wszelkich stara\u0144, aby powierzony mu folwark prowadzi\u0107 jak najlepiej. Wstawanie przed \u015bwitem, kilkakrotnie w ci\u0105gu dnia, niezale\u017cnie od pogody, odbywane podr\u00f3\u017ce i p\u00f3\u017ane k\u0142adzenie si\u0119 na spoczynek, spowodowane pasj\u0105 czytelnicz\u0105, doprowadzi\u0142y do os\u0142abienia organizmu i zara\u017cenia si\u0119 tyfusem. Chorob\u0119 przechodzi\u0142 niezwykle ci\u0119\u017cko. Przez siedem tygodni by\u0142 nieprzytomny, a gdy wreszcie nasta\u0142a poprawa , pozosta\u0142 ubytek s\u0142uchu.<\/p>\n<p>Wraz z powrotem si\u0142 kontynuowa\u0142 Tytus wysi\u0142ki oko\u0142o podniesienia dochodowo\u015bci maj\u0105tk\u00f3w rodzicielskich. Motorem jego wysi\u0142k\u00f3w nie by\u0142a jednak czcza ch\u0119\u0107 zysku, ale troska o dobrobyt kraju i jego obywateli. W roku 1834 Jan Micha\u0142 i Magdalena Trzeciescy postanowili przenie\u015b\u0107 si\u0119 do Lwowa i ust\u0105pi\u0107 dzieciom maj\u0105tek. W tym celu konieczne by\u0142o usamodzielnienie si\u0119 najm\u0142odszego Tytusa, kt\u00f3ry jeszcze w\u00f3wczas nie osi\u0105gn\u0105\u0142 pe\u0142noletno\u015bci, czyli wieku 24 lat. Dnia 11 grudnia spisali wi\u0119c w Polance stosowny dokument, w kt\u00f3rym ojciec w imieniu swoim i \u017cony podkre\u015bli\u0142, \u017ce <em>znajduj\u0105c w synu moim Tytusie Trzecieskim lubo jeszcze pod\u0142ug przepisu prawa nie zupe\u0142ne lata maj\u0105cym dojrza\u0142\u0105 zdolno\u015b\u0107 do zarz\u0105dzania w\u0142asnym maj\u0105tkiem(&#8230;) wie\u015b Polank\u0119 i \u015awierzow\u0119 (&#8230;) daj\u0119, kt\u00f3re jednak w istotne posiadanie dopiero 24 czerwca 1837 odbierze.<\/em> Zarz\u0105d ca\u0142ym maj\u0105tkiem rodzicielskim obj\u0105\u0142 czasowo starszy syn, Franciszek.<\/p>\n<p>W tym samym 1834 roku, jak wspomnia\u0142 po latach J\u00f3zef Szujski, <em>gdy o post\u0119powem gospodarstwie nie by\u0142o u nas ani mowy, dopatruj\u0105cy trafnie obowi\u0105zk\u00f3w i potrzeb przysz\u0142o\u015bci <\/em>uda\u0142 si\u0119 Tytus do Niemiec na studia. Najpierw do Akademii Rolniczej w Moeglin, a nast\u0119pnie do Hochenheim, sk\u0105d powr\u00f3ci\u0142 po kilku latach, jako fachowy rolnik i g\u00f3rnik. Uzbrojony w fachow\u0105 wiedz\u0119 pr\u00f3bowa\u0142 w nast\u0119pnych latach unowocze\u015bni\u0107 maj\u0105tki, zw\u0142aszcza poprzez ich uprzemys\u0142owienie. W Uj\u015bciu Ruskim za\u0142o\u017cy\u0142 hut\u0119 szk\u0142a, produkuj\u0105c\u0105 m.in. butelki na szczawnick\u0105 wod\u0119 mineraln\u0105 oraz tzw. hamerni\u0119, czyli hut\u0119 \u017celaza, kt\u00f3r\u0105 nazywa\u0142 \u201eKaliforni\u0105\u201d, dla por\u00f3wnania z perspektywami jakie dawa\u0142 ten kraj ludziom odwa\u017cnym i pomys\u0142owym. Doch\u00f3d z tych dw\u00f3ch przedsi\u0119biorstw pokrywa\u0142 w latach nieurodzaju wszelkie wydatki zwi\u0105zane z prowadzeniem maj\u0105tk\u00f3w.<\/p>\n<p>W karnawale 1845 pozna\u0142 we Lwowie m\u0142od\u0105, pi\u0119kn\u0105 pann\u0119 Ann\u0119 W\u0119gle\u0144sk\u0105, herbu Szreniawa<em>, <\/em>c\u00f3rk\u0119 Wojciecha i Emilii z Radwa\u0144skich, w\u0142a\u015bcicieli d\u00f3br Siedliszcze z przyleg\u0142o\u015bciami w zaborze rosyjskim, w ziemiChe\u0142mskiej.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-777\" src=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Anna-z-Weglenskich-Trzecieska.jpg\" alt=\"\" width=\"294\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Anna-z-Weglenskich-Trzecieska.jpg 294w, https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Anna-z-Weglenskich-Trzecieska-170x300.jpg 170w\" sizes=\"auto, (max-width: 294px) 100vw, 294px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Anna z W\u0119gle\u0144skich Trzecieska<\/p>\n<p>Nawi\u0105za\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy nimi p\u0142omienne uczucie. Karnawa\u0142 tego roku by\u0142 bardzo kr\u00f3tki (do 5 lutego) i Tytus z powodu r\u00f3\u017cnych ogranicze\u0144 \u00f3wczesnego \u017cycia mia\u0142 trudno\u015bci z ostatecznym<em>rozm\u00f3wieniem si\u0119 z pann\u0105. <\/em>Strapiony prosi\u0142 listownie Marcelin\u0119 z J\u0119drzejowicz\u00f3w Stanis\u0142awow\u0105 Trzeciesk\u0105, aby poprzez swego brata, Jana J\u0119drzejowicza, wida\u0107 zaprzyja\u017anionego z W\u0119gle\u0144skimi dowiedzia\u0142a si\u0119 o terminie ich wyjazdu ze Lwowa. Ostatecznie dosz\u0142o do spotkania m\u0142odych, wyznania sobie mi\u0142o\u015bci i wst\u0119pnej deklaracji. Kilka dni p\u00f3\u017aniej, 7 lutego Tytus pojecha\u0142 wraz z bratem Franciszkiem do Siedliszcza z oficjalnymi o\u015bwiadczynami, kt\u00f3re zosta\u0142y przyj\u0119te. \u015alub odby\u0142 si\u0119 w Paw\u0142owie 12 lipca 1845 r. poczym m\u0142odzi zjechali do Polanki.<\/p>\n<p>Zaledwie p\u00f3\u0142 roku po \u015blubie, w lutym 1846 roku Trzeciescy do\u015bwiadczyli tragicznych wydarze\u0144 Rabacji Galicyjskiej. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od niepokoj\u00f3w wywo\u0142anych przez Austriak\u00f3w rozpuszczaj\u0105cych pog\u0142oski pomi\u0119dzy ch\u0142opami o planowanych przez szlacht\u0119 rzeziach. Zacytujmy fragment zezna\u0144 Tytusa, wypowiedzianych w czasie procesu jego brata Franciszka, dot\u0105d nigdy nie publikowany:<em>W pi\u0105tek 20 lutego, ile sobie przypominam, przed po\u0142udniem, bieg\u0142a jaka\u015b kobieta przez moje gumna. Narobi\u0142a krzyku, i\u017c w okolicy od Jas\u0142a ju\u017c ludzi wyrzynaj\u0105. To tak\u0105 trwog\u0105 przej\u0119\u0142o ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy byli na pa\u0144szczy\u017anie, \u017ce porzucili robot\u0119 i pobiegli do domu. To by\u0142o powodem, \u017ce pos\u0142a\u0142em po w\u00f3jt\u00f3w z Polanki i \u015awierzowy, a gdy przyszli do dworu, stara\u0142em si\u0119 wszelkimi si\u0142ami ich uspokoi\u0107 i wyperswadowa\u0107, i\u017c ten postrach nie jest gruntownym, nie maj\u0105 si\u0119 czego obawia\u0107, aby ich chciano wyrzyna\u0107, gdy\u017c to jest niepodobnem(&#8230;).<\/em>Nast\u0119pnego dnia, w czasie odwiedzin Wincentego Pola i jego rodziny, dw\u00f3r po\u0142aniecki zosta\u0142 napadni\u0119ty przez ch\u0142op\u00f3w z Odrzykonia i ca\u0142kowicie spl\u0105drowany. Kajetan Kraszewski dobrze znaj\u0105cy Tytusa zanotowa\u0142 w swych \u201eSilvach rerum\u201d, \u017ce <em>\u00a0miejscowi w\u0142o\u015bcianie, co go bardzo kochali, obroni\u0107 nie mogli, tyle, \u017ce sam\u0105 pani\u0105 (<\/em>Ann\u0119 z W\u0119gle\u0144skich Trzeciesk\u0105) <em>po ch\u0142opsku przebrawszy uprowadzili i u siebie przechowali.<\/em>Tytusa i Pol\u00f3w napastnicy ci\u0119\u017cko pobili, po czym zwi\u0105zanych rzucili na w\u00f3z i przykrywszy sianem powie\u017ali do Jas\u0142a do cyrku\u0142u, aby odebra\u0107 obiecan\u0105 przez w\u0142adze nagrod\u0119. W drodze zatrzyma\u0142 ich jednak patrol austriacki, wys\u0142any na pro\u015bb\u0119 Franciszka Trzecieskiego. Us\u0142yszawszy znajomy g\u0142os dow\u00f3dcy, Tytus wystrzeli\u0142 z pistoletu, kt\u00f3ry mia\u0142 ukryty w kieszeni spodni, a kt\u00f3rego ch\u0142opi nie znale\u017ali. W ten spos\u00f3b wi\u0119\u017aniowie odzyskali wolno\u015b\u0107. Wypadki 1846 roku by\u0142y wielkim ciosem dla dw\u00f3ch braci, kt\u00f3rzy uczynili wiele dla podniesienia poziomu \u017cycia ch\u0142op\u00f3w w swych dobrach i jako jedni z pierwszych w\u0142a\u015bcicieli ziemskich w Galicji opowiadali si\u0119 za zniesieniem pa\u0144szczyzny. Niemniej, znaj\u0105c faktycznych inspirator\u00f3w rabacji, kontynuowali w nast\u0119pnych latach rozpocz\u0119t\u0105 prac\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n<p>Tragiczne prze\u017cycia sk\u0142oni\u0142y Trzecieskich do czasowego wyjazdu do te\u015bci\u00f3w do Kr\u00f3lestwa. Na decyzj\u0119 wp\u0142yn\u0119\u0142a niew\u0105tpliwie tak\u017ce mi\u0142a okoliczno\u015b\u0107. Pani Anna spodziewa\u0142a si\u0119 pierwszego dziecka. Stanis\u0142aw Wojciech Seweryn Trzecieski urodzi\u0142 si\u0119 w domu swych dziadk\u00f3w macierzystych 21 stycznia 1847 roku.<\/p>\n<p>Prze\u0142om lat 40 i 50 XIX w. zaznaczy\u0142 si\u0119 w \u017cyciu Tytusa ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 w dobrach, kt\u00f3re na skutek zmian pouw\u0142aszczeniowych wymaga\u0142y powa\u017cnych zmian organizacyjnych i nak\u0142ad\u00f3w finansowych. Jan Trzecieski wspomina\u0142, \u017ce <em>pieni\u0119dzy brak by\u0142o i oszcz\u0119dnie si\u0119 \u017cy\u0142o. Maj\u0105tek by\u0142 du\u017cy, ale podobno w\u0142a\u015bnie dlatego got\u00f3wki brakowa\u0142o prawie zawsze.<\/em>W roku 1853 pod nieobecno\u015b\u0107 Tytusa, zapanowa\u0142a w stadzie baran\u00f3w, stanowi\u0105cych istotne \u017ar\u00f3d\u0142o dochod\u00f3w Polanki, bli\u017cej nie znana epidemia. Sprowadzono z B\u00f3brki znachora, kt\u00f3ry zaleci\u0142 smarowa\u0107 barany mazi\u0105 obficie wyp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na powierzchni\u0119 miejscowych potok\u00f3w. Kuracja przynios\u0142a niespodziewanie dobre rezultaty. Zaintrygowa\u0142o to Tytusa, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 bada\u0107 ow\u0105 ma\u017a. Oddajmy znowu glos jego synowi Janowi: <em>Zaciekawi\u0142 ten p\u0142yn niezwykle Pana Tytusa, oddanego zawsze marzeniom o bogactwie zawartem w naszej ziemi. Poszukiwanie za minera\u0142ami (&#8230;) od dawna zajmowa\u0142o go niezwykle &#8211; temu zami\u0142owaniu, a nie ch\u0119ci zarobku, zawsze obcej Tytusowi, zawdzi\u0119cza\u0107 bowiem nale\u017ca\u0142o powstanie hamerni i huty w Uj\u015bciu Ruskim &#8211; postanowi\u0142 zbada\u0107 ten p\u0142yn. <\/em>Nie znalaz\u0142szy w fachowej literaturze informacji o nim, wys\u0142a\u0142 pr\u00f3bki do znajomych chemik\u00f3w do Moeglin, Wiednia i Pary\u017ca, z zapytaniem o jego ewentualn\u0105 przydatno\u015b\u0107. W oczekiwaniu na odpowied\u017a rozpocz\u0105\u0142 w\u0142asne do\u015bwiadczenia. Rozsmarowywa\u0142 go na szkle, ogl\u0105da\u0142 pod szk\u0142em powi\u0119kszaj\u0105cym, gotowa\u0142, pali\u0142, pr\u00f3bowa\u0142 te\u017c na wz\u00f3r alkoholu, destylowa\u0107 i skrapla\u0107. Po pewnym czasie zacz\u0119\u0142y nadchodzi\u0107 odpowiedzi, w kt\u00f3rych stwierdzono, \u017ce p\u0142yn posiadany to <em>wyciek ze ska\u0142 &#8211; \u201doleum petri\u201d- bezu\u017cyteczny &#8211; olejem skalnym zatem nazwano go w Polance, ale w bezu\u017cyteczno\u015b\u0107 jego tym mniej wierzono, \u017ce profesor geologii Zajsmer napisa\u0142 wyra\u017anie, \u017ce p\u0142ynu tego rodzaju u\u017cywa\u0107 na opa\u0142 mo\u017cna. <\/em>Tytus niestrudzenie kontynuowa\u0142 badania, cho\u0107 \u015bmiano si\u0119 ju\u017c z niego w okolicy, nazywaj\u0105c \u201emaziarzem\u201d. Ubolewano te\u017c nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 jego samego i rodziny, gdy\u017c poszukiwania poci\u0105ga\u0142y za sob\u0105 coraz wi\u0119ksze koszta, bez \u017cadnych realnych widok\u00f3w na zwrot. Trzecieski, za zezwoleniem Karola Klobassy zbiera\u0142 rop\u0119 w B\u00f3brce ju\u017c nie tylko na potokach na \u201echoin\u0119\u201d, ale zacz\u0105\u0142 kopa\u0107 do\u0142ki, w kt\u00f3rych gromadzi\u0142a si\u0119 ropa. Po kilku nieudanych pr\u00f3bach przeprowadzonych wraz z Wincentym Polem w kuchni dworskiej, w wyniku czego, domownicy zostali pozbawieni obiadu, zakupiono od s\u0105siedniego ch\u0142opa grunt za ogrodem w Polance, nazwany \u201eKopalenk\u0105\u201d i tu w specjalnie na ten cel wzniesionej szopie kontynuowano do\u015bwiadczenia.<\/p>\n<p>Interesy Tytusa niestety pogarsza\u0142y si\u0119 z powodu rosn\u0105cych koszt\u00f3w do\u015bwiadcze\u0144 z \u201eolejem skalnym\u201d oraz dekoniunktury na \u017celazo i drewno. Latem 1854 roku, Trzecieski wyjecha\u0142 do Lwowa dla uregulowania spraw finansowych. Tu dochodzimy do jednego z najwa\u017cniejszych moment\u00f3w jego \u017cycia, momentu, kt\u00f3ry wp\u0142yn\u0105\u0142 znacz\u0105co na dzieje Galicji i \u015bwiata. Chodzi o spotkanie z Ignacym \u0141ukasiewiczem. W licznych publikacjach po\u015bwi\u0119conych pocz\u0105tkom przemys\u0142u naftowego wydarzenie to jest przedstawiane inaczej, ni\u017c zanotowa\u0142 syn Tytusa, Jan Trzecieski.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-499\" src=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/Adam-Maria-i-Jan-Trzeciescy.jpg\" alt=\"\" width=\"340\" height=\"520\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\u00a0 Adam, Jan i Maria Trzeciescy ok. 1857 r.<\/p>\n<p>Nie mamy jednak najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zna\u0142 histori\u0119 spotkania z ust samego ojca, podajemy j\u0105 wi\u0119c jako absolutnie wiarygodn\u0105. Tak wiec przybywszy do Lwowa Tytus odwiedzi\u0142 m.in., swych siostrze\u0144c\u00f3w Laskowskich. Felicjan Laskowski, w\u00f3wczas pe\u0142ni\u0105cy zaszczytna funkcje dyrektora Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, zwr\u00f3ci\u0142 jego uwag\u0119 na wystawiony w aptece Piotra Mikolascha kaganek z napisem \u201ewoda co si\u0119 pali\u201d. Zaciekawiony Trzecieski uda\u0142 si\u0119 do apteki, gdzie dowiedzia\u0142 si\u0119, ze jest to produkt destylacji oleju skalnego, przeprowadzonej przez prowizora Ignacego \u0141ukasiewicza. Ten opowiedzia\u0142 mu historie swego zetkni\u0119cia si\u0119 z rop\u0105, jej destylacji i produkcji pierwszych lamp dla o\u015bwietlenia szpitala biskupa G\u0142owi\u0144skiego we Lwowie. <em>Obaj w podnios\u0142em uczuciu marzyli i gwarzyli dni kilka i powsta\u0142 sojusz na ca\u0142e \u017cycie &#8211; sojusz i przyja\u017a\u0144 najuczciwsza dw\u00f3ch ludzi odmiennych stanowisk, odmiennego wychowania i zapatrywania si\u0119, ale jednych rzeczowo\u015bci\u0105, zacno\u015bci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105 Ojczyzny, <\/em>jak pi\u0119knie napisa\u0142 Jan Trzecieski. Odt\u0105d obaj wsp\u00f3lnicy rozpocz\u0119li intensywne prace w Gorlicach, gdzie \u0141ukasiewicz wydzier\u017cawi\u0142 aptek\u0119 i w Polance, nad udoskonalaniem metod destylacji, finansowane prawie w ca\u0142o\u015bci przez Trzecieskiego. Surowca dostarcza\u0142a za\u0142o\u017cona w 1854 roku pierwsza na \u015bwiecie kopalnia ropy w B\u00f3brce. W roku 1856 zawi\u0105zano formalna sp\u00f3\u0142k\u0119 naftow\u0105 z udzia\u0142em Karola Klobassy. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 te\u017c pojawia\u0107 pierwsze powa\u017cne zam\u00f3wienia na lampy. Pochodzi\u0142y one z Berlina, gdzie najwcze\u015bniej poznano si\u0119 na nowych mo\u017cliwo\u015bciach, jakie dawa\u0142a ropa.<\/p>\n<p>Wiosn\u0105 1857 roku na Tytusa spad\u0142 niespodziewany cios. Po kr\u00f3tkiej chorobie umar\u0142a jego ukochana zaledwie trzydziestosze\u015bcioletnia \u017cona Anna, pozostawiaj\u0105c troje ma\u0142ych jeszcze dzieci: Adama, Mari\u0119 i Jana. Wstrz\u0105s spowodowany \u015bmierci\u0105 \u017cony rozwin\u0105\u0142 w Tytusie i tak ju\u017c silne pragnienia s\u0142u\u017cenia bli\u017anim. Jan Trzecieski zanotowa\u0142, \u017ce ojciec przy \u0142o\u017cu zmar\u0142ej poprzysi\u0105g\u0142 rodzaj kap\u0142a\u0144stwa wdowie\u0144skiego, wol\u0119 s\u0142u\u017cenia dzieciom, bli\u017anim i wszelkim potrzebuj\u0105cym.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-778\" src=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Tytus-z-corka-Maria-i-Zofia-Jablonowska.jpg\" alt=\"\" width=\"331\" height=\"520\" srcset=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Tytus-z-corka-Maria-i-Zofia-Jablonowska.jpg 331w, https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/Tytus-z-corka-Maria-i-Zofia-Jablonowska-191x300.jpg 191w\" sizes=\"auto, (max-width: 331px) 100vw, 331px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Tytus Trzecieski z c\u00f3rk\u0105 Mari\u0105 i kuzynk\u0105 Zofi\u0105 Jab\u0142onowsk\u0105 (stoi)<\/p>\n<p><em>I dotrzyma\u0142 \u015bwi\u0119cie. Przez dwadzie\u015bcia i jeden lat by\u0142 ojcem i matk\u0105 swoich dzieci, ojcem ka\u017cdego biednego. Maj\u0105tek, kt\u00f3ry odt\u0105d tak niezwykle mno\u017cy\u0107 si\u0119 pocz\u0105\u0142, uwa\u017ca\u0142 za bo\u017cy, a siebie za szafarza Pa\u0144skiego obcierania \u0142ez. Dawa\u0142, dawa\u0142 i dawa\u0142, a tak, \u017ce domy\u015bla\u0107 si\u0119 tylko, a nie wiedzie\u0107 o tem mo\u017cna by\u0142o. Czasem mimowolnie s\u0142owem jakim zdradzi\u0142 si\u0119, jak gdy m\u00f3wiono o niedostatku, rzek\u0142- abym sobie u Boga to tylko m\u00f3g\u0142 wyprosi\u0107, \u017ce cho\u0107 na mil\u0119 nikt niedostatku nie cierpi. A na swoje bole\u015bci mia\u0142 lekarstwo, kt\u00f3re zapisa\u0142 sobie na pierwszej kartce ksi\u0105\u017cki do nabo\u017ce\u0144stwa \u201enie ma takiego utrapienia na ziemi, kt\u00f3rego by Niebo ukoi\u0107 nie by\u0142o w stanie\u201d. <\/em>Zacytowany fragment wspomnie\u0144 Jana Trzecieskiego nie jest bynajmniej panegirykiem, wystawionym ojcu przez kochaj\u0105cego syna. Kajetan Kraszewski tak scharakteryzowa\u0142 sylwetk\u0119 Tytusa(&#8230;) <em>Cz\u0142owiek ten, mo\u017cna rzec, s\u0142awny z dobroczynno\u015bci, B\u00f3g wie ile n\u0119dzy wspiera, ile wd\u00f3w i sierot utrzymuje, ile m\u0142odzie\u017cy do edukacji pomaga, dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy sypie .<\/em>Franciszek Szymusik, p\u00f3\u017aniejszy profesor prawa, jeden ze stypendyst\u00f3w i podopiecznych Tytusa, w swej pracy pt. \u201dWincenty Pol w Polance\u201d wiele miejsca po\u015bwieci\u0142 swemu dobrodziejowi, miedzy innymi wspominaj\u0105c: <em>wiem z do\u015bwiadczenia, \u017ce jeszcze wiele lat p\u00f3\u017aniej (tj. po rabacji) w Polance \u015bp. Tytus Trzecieski utrzymywa\u0142 szk\u00f3\u0142k\u0119 wiejsk\u0105 w budynku dworskim swoim kosztem.<\/em><\/p>\n<p>Sp\u00f3\u0142ka naftowa: \u201dTrzecieski, \u0141ukasiewicz i Klobassa\u201d rozros\u0142a si\u0119 z czasem i przynosi\u0142a udzia\u0142owcom olbrzymie dochody. W latach 60 XIX w. wykazywa\u0142a gigantyczn\u0105 kwot\u0119 p\u00f3\u0142tora miliona gulden\u00f3w rocznego zysku. Miar\u0105 jej znaczenia mo\u017ce by\u0107 te\u017c udzia\u0142 w wystawie powszechnej w Pary\u017cu w 1867 roku, na kt\u00f3rej w dziale \u201eP\u0142ody surowe\u201d prezentowa\u0142a m.in. surowy olej skalny oraz produkty destylacji- naft\u0119 oczyszczon\u0105, oleje ci\u0119\u017ckie i asfalt. P\u00f3\u017aniejsza wsp\u00f3\u0142praca \u201eojc\u00f3w\u201d przemys\u0142u naftowego jest szeroko znana. Wydobycie nafty i jej przetw\u00f3rstwo sta\u0142o si\u0119 podstaw\u0105 wzrostu zamo\u017cno\u015bci ca\u0142ego Podkarpacia. Zrealizowa\u0142a si\u0119 tym samym jedna z g\u0142\u00f3wnych idei Tytusa- ograniczenie n\u0119dzy miejscowej ludno\u015bci.<\/p>\n<p>Zyski p\u0142yn\u0105ce z wydobycia ropy naftowej umo\u017cliwia\u0142y te\u017c powi\u0119kszenie maj\u0105tku. Na pocz\u0105tku lat 60 kupi\u0142 od wdowy po swym stryjecznym bracie Stanis\u0142awie Trzecieskim Miejsce, nazwane p\u00f3\u017aniej przez jego syna Jana Miejscem Piastowym, ws\u0142awione jego wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z dziele dobroczynnym ksi\u0119dza Bronis\u0142awa Markiewicza.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-488\" src=\"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/wp-content\/uploads\/2010\/02\/Dwor-w-Miejscu.jpg\" alt=\"\" width=\"520\" height=\"356\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">Dw\u00f3r w Miejscu Piastowym<\/p>\n<p>Za\u015b w po\u0142owie lat 60 naby\u0142 w ramach rozlicze\u0144 spadkowych po te\u015bciu Wojciechu W\u0119gle\u0144skim jego maj\u0105tek Siedliszcze. Z \u00a0powodu konieczno\u015bci uregulowania spraw maj\u0105tkowych przez dwa lata do 1867 roku przebywa\u0142 w Kr\u00f3lestwie.<\/p>\n<p>Pomimo d\u0142u\u017cszych pobyt\u00f3w w Miejscu czy Siedliszczu, to Polanka by\u0142a g\u0142\u00f3wna siedzib\u0105 Tytusa i jego rodziny. Z tutejszym dworem \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 wi\u0119c nie tylko opisane wy\u017cej pocz\u0105tki przemys\u0142u naftowego, ale i romantyczna poezja Wincentego Pola, przyjaciela Tytusa, jeszcze z czas\u00f3w studi\u00f3w filozoficznych na Uniwersytecie Lwowskim. Rodzice Tytusa nabywszy w 1803 Polank\u0119 zastali tu stary, drewniany dw\u00f3r, ciasny i nie odpowiadaj\u0105cy pozycji spo\u0142ecznej nowych w\u0142a\u015bcicieli. Dlatego te\u017c w 1808 wznie\u015bli nowy, pi\u0119trowy budynek, niezbyt przypominaj\u0105cy polskie dwory, ale za to wygodny i przestronny. Dopiero jednak za czas\u00f3w Tytusa za\u0142o\u017cono wok\u00f3\u0142 domu rozleg\u0142y park krajobrazowy z tzw. angielsk\u0105 rzek\u0105, czyli wyd\u0142u\u017conymi stawami, powsta\u0142ymi w wyniku sztucznego spi\u0119trzenia wody na przep\u0142ywaj\u0105cym nieopodal potoczku. Zasadzono \u201eegzotyczne\u201d gatunki drzew- platany i tulipanowce. W\u0142\u0105czono do parku star\u0105 alej\u0119 grabow\u0105, zwana przez miejscowy lud \u201e\u015blep\u0105\u201d z powodu silnego zaro\u015bni\u0119cia i g\u0142\u0119bokiego cienia oraz ponad stuletnie lipy. Sw\u00f3j udzia\u0142 w projektowaniu polanieckiego ogrodu mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c Wincenty Pol. W czasie jego pobyt\u00f3w, jak wspomina Jan Trzecieski, <em>rysowano w parku nowe \u015bcie\u017cki (&#8230;) budowano Kabank\u0119 nad stawem z widokiem na Odrzyko\u0144. Rozsypano naoko\u0142o kamienie r\u00f3\u017cne, niby ze \u015bwi\u0105tyni s\u0142owia\u0144sko-poga\u0144skiej, a na jednym z nich wyryto podobno:\u2019<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201e W ogrodzie,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0W swobodzie,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Przy wodzie,<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u017byj z Twemi i ze mn\u0105<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nadzieja tajemn\u0105.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Ow\u0105 Kabank\u0119, czyli rodzaj sentymentalnej chatki wiejskiej, odnajdujemy na rysunku Bogumi\u0142a St\u0119czy\u0144skiego, wykonanym w 1864 roku, a tak\u017ce w listach szwagierki Tytusa, Seweryny W\u0119lge\u0144skiej do swego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca Seweryna Moraczewskiego z 1853 roku: <em>Posy\u0142am dwa kwiatki, jeden listek bluszczowy z mojej Kabanki w Polance niech b\u0119dzie god\u0142em cierpliwo\u015bci pociechy w t\u0119sknocie. <\/em>Wspomina j\u0105 tez Franciszek Szymusik: <em>jedna (altana) nad wi\u0119kszym stawem (umy\u015blnie dla Pola zbudowana) dawa\u0142a pi\u0119kny widok na ruiny zamku Odrzyko\u0144skiego. <\/em>W Polance du\u017co czytano, deklamowano poezje i marzono. J\u00f3zef Szujski we wspomnieniu po\u015bmiertnym Tytusa Trzecieskiego pisa\u0142, \u017ce w <em>Polance owego czasu przepadano za Uhlandem i towarzyszami, za tym pogl\u0105dem na \u015bwiat przez pod\u0142u\u017cne i barwne okna gotycyzmu. <\/em>Wyprawiano si\u0119 te\u017c na romantyczne w\u0119dr\u00f3wki, kt\u00f3rych jednym z cel\u00f3w by\u0142 widoczny z parku zamek w Odrzykoniu, miejsce akcji romantycznego poematu Seweryna Goszczy\u0144skiego &#8211; \u201e Kr\u00f3l zamczyska\u201d. Jedna z uczestniczek, Seweryna W\u0119gle\u0144ska, tak opisywa\u0142a wycieczk\u0119, podj\u0119t\u0105 latem 1853 r., wsp\u00f3lnie z Wincentym Polem: zwiedzali\u015bmy ruiny starego Odrzykonia, zamek na skale oparty, wspania\u0142y jak dzieje przesz\u0142o\u015bci narodu, owiany mistycznym wspomnieniem Kr\u00f3la Zamczyska <em>otoczony natur\u0105 pi\u0119kn\u0105 i dzik\u0105, kt\u00f3re ja pierwszy raz w \u017cyciu widzia\u0142am. Pod takim wra\u017ceniem pozna\u0142am Pana Wincentego, on tak\u017ce przesz\u0142o\u015bci\u0105 tylko \u017cyje, ukocha\u0142 j\u0105 jako idea\u0142 prawdy i cnoty, kt\u00f3rej teraz miedzy lud\u017ami pr\u00f3\u017cno czasem szuka\u0107.<\/em><\/p>\n<p>Tytus Trzecieski \u0142\u0105czy\u0142 w sobie dwie sprzeczne jakby natury. Z jednej strony posiada\u0142 zmys\u0142 praktyczny. Interesowa\u0142 si\u0119 przemys\u0142em i g\u00f3rnictwem. Wyczulony by\u0142 na nowinki techniczne. By\u0142 w swej dziedzinie specjalist\u0105<em>post\u0119puj\u0105cym wraz z nauka, garn\u0105cym do siebie ka\u017cdy jej nowy rezultat, tem stokro\u0107 wy\u017cszy od zwyk\u0142ych przedsi\u0119biorc\u00f3w, \u017ce spraw\u0119 bogactwa kraju nie dla siebie kocha\u0142 jedynie, nie dla interesu, ale \u017ce \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 u niego ze spraw\u0105 wiedzy i spraw\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/em>W pami\u0119ci rodzinnej zachowa\u0142a si\u0119 znamienna opowie\u015b\u0107 odnosz\u0105ca si\u0119 do polowy XIX wieku. Tytus, widz\u0105c oczyma wyobra\u017ani przysz\u0142e udogodnienia technologiczne, zapewnia\u0142 swoja \u017con\u0119, \u017ce kiedy\u015b nie b\u0119dzie konieczne wyprawianie si\u0119 do odleg\u0142ego miasta aby zobaczy\u0107 sztuk\u0119 teatraln\u0105. Rozrywk\u0119 stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 szafkowe urz\u0105dzenia, w kt\u00f3rych wida\u0107 b\u0119dzie odgrywane przedstawienie! By\u0142 Tytus klasycznym reprezentantem nurtu pracy organicznej, upatruj\u0105cego w podniesieniu zamo\u017cno\u015bci obywateli i kraju, drogi do wolno\u015bci politycznej.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie by\u0142 idealist\u0105 i romantykiem. U\u017cywaj\u0105c s\u0142\u00f3w Szujskiego posiada\u0142 w sobie <em>zapa\u0142 generacji przedtrzydziestoletniej (<\/em>tzn. sprzed 1830 roku) <em>odsuwaj\u0105cej od siebie poziomo\u015b\u0107 i sucho\u015b\u0107 dzisiejszych materialistycznych doktryn.<\/em> Rozmi\u0142owany by\u0142 w poezji romantycznej polskiej i obcej. Znakomit\u0105 pami\u0119ci\u0105, jak\u0105 zachowa\u0142 do ostatnich lat \u017cycia, zaskakiwa\u0142 s\u0142uchaczy deklamuj\u0105c obszerne ust\u0119py Schillera, Goethego, Pola i innych poet\u00f3w. Bliska mu by\u0142a poezja po\u0142udniowo niemiecka z dzie\u0142ami \u017cyczliwego Polakom Friedricha Uhlanda na czele.<\/p>\n<p>Na styku tych dw\u00f3ch element\u00f3w jego natury wyros\u0142y dzie\u0142a wielkie. Dzi\u0119ki wsparciu finansowemu i wsp\u00f3\u0142pracy merytorycznej z Ignacym \u0141ukasiewiczem powsta\u0142y podwaliny przemys\u0142u naftowego, kt\u00f3ry zmieni\u0142 oblicze zacofanej Galicji. St\u0105d czerpa\u0142y sw\u00f3j pocz\u0105tek inicjatywy spo\u0142eczne, np. udzia\u0142 w powstaniu Towarzystwa Zaliczkowego w Kro\u015bnie, zaanga\u017cowanie w odrodzenie rzemios\u0142a tkackiego i pracach Towarzystwa Wzajemnych Ubezpiecze\u0144 od Ognia za\u0142o\u017conego przez jego brata Franciszka. Wreszcie wspomniana ju\u017c, mo\u017ce najwa\u017cniejsza, cicha pomoc potrzebuj\u0105cym, realizowana w i\u015bcie ewangelicznym wymiarze.<\/p>\n<p>Tytus Trzecieski nigdy nie d\u0105\u017cy\u0142 do stanowisk publicznych. Pozycja finansowa i szacunek, jakim otaczali go wsp\u00f3\u0142cze\u015bni, da\u0142yby mu bez najmniejszego starania mandat poselski do Sejmu Krajowego czy Rady Pa\u0144stwa. Mo\u017ce szkoda, \u017ce nie wykorzysta\u0142 swych przymiot\u00f3w, tam, gdzie m\u00f3g\u0142by mie\u0107 wi\u0119kszy wp\u0142yw na losy kraju. Gwar dysput politycznych, przewrotno\u015b\u0107 i fa\u0142sz sprzeczne jednak by\u0142y z jego cich\u0105, pokorn\u0105 i pogodn\u0105 natur\u0105.<\/p>\n<p>Tytus Trzecieski umar\u0142 w Polance 24 grudnia 1878 r. i spocz\u0105\u0142 obok \u017cony na cmentarzu w Jedliczu. W nast\u0119pnych latach pami\u0119\u0107 o jego dokonaniach stopniowo zanika\u0142a. By\u0142 wprawdzie wymieniany we wszystkich publikacjach na temat dziej\u00f3w przemys\u0142u naftowego, jakie ukazywa\u0142y si\u0119 w pierwszej po\u0142owie XX wieku. Na Powszechnej Wystawie Krajowej we Lwowie w 1897 roku, a nast\u0119pnie w Poznaniu w 1929 roku jego portret by\u0142 prezentowany na ekspozycjach przedstawiaj\u0105cych dorobek polskiego g\u00f3rnictwa naftowego. Lata po drugiej wojnie \u015bwiatowej przynios\u0142y jednak wraz z planowanym fa\u0142szowaniem dziej\u00f3w naszego kraju przemilczanie i zniekszta\u0142canie roli ziemia\u0144stwa. Dopiero upadek komunizmu w 1989 roku umo\u017cliwi\u0142 przypomnienie tej zacnej i pi\u0119knej postaci. W Jedliczu jedna z ulic, a w Miejscu Piastowym szko\u0142a podstawowa (2001 r.) otrzyma\u0142y jego imi\u0119. W bie\u017c\u0105cym roku uporz\u0105dkowano i\u00a0 poddano cz\u0119\u015bciowej konserwacji jego gr\u00f3b w Jeliczu. Miejmy nadziej\u0119, \u017ce pami\u0119\u0107 o Tytusie Trzecieskim zostanie przywr\u00f3cona szerszym kr\u0119gom spo\u0142ecznym i przyczyni si\u0119 do odbudowy pozytywnych wzorc\u00f3w osobowych w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n<p>Autorem artyku\u0142u jest dr Marian Wolski ur. w Warszawie w 1962 r. Doktor nauk humanistycznych, historyk sztuki i historyk, absolwent UJ. Pracownik Instytutu Historii PAN W Krakowie. Prezes Polskiego Towarzystwa Ziemia\u0144skiego oddzia\u0142 Krak\u00f3w i cz\u0142onek Rady Naczelnej PTZ, za\u0142o\u017cyciel Archiwum Ziemia\u0144skiego, ekspert ds. genealogii i heraldyki Zwi\u0105zku Polskich Kawaler\u00f3w Malta\u0144skich, cz\u0142onek Spo\u0142ecznego Komitetu Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa.<\/p>\n<p>Artyku\u0142 zosta\u0142 zamieszczony w\u00a0 nr. 3\/67 ( wrzesie\u0144 2009) zeszyt\u00f3w naukowo-historycznych wydawanych przez Fundacj\u0119 Muzeum Przemy\u015blu Naftowego I Gazowniczego im. Ignacego \u0141ukasiewicza, pt. Wiek Nafty.<\/p>\n<p>Aby przybli\u017cy\u0107 czytelnikowi miejsce Tytusa Trzecieskiego w\u00a0 rodzinie z Dynowa\u00a0 i Miejsca Piastowego, przedstawiam uproszczone drzewo genealogiczne na podstawie publikacji \u201eTrzeciescy\u201d autorstwa Mariana Wolskiego opracowanej na wystaw\u0119 ku czci Trzecieskich zorganizowan\u0105 przez autora w roku 2003,w Kro\u015bnie.<\/p>\n<div align=\"left\"><\/div>\n<div align=\"left\">\n<table border=\"0\" width=\"613\">\n<tbody>\n<tr>\n<td colspan=\"2\">\n<div align=\"center\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a01. <strong>Jan Stanis\u0142aw Trzecieski\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong>(1737-1805)\u00a0\u00a0\u00a0 w\u0142a\u015bciciel Dynowa<\/div>\n<p>\u017bona: Wiktoria z Drami\u0144skich<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 50px;\">2. <strong>Jakub<\/strong> (1766-1830)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel\u00a0\u00a0 Dynowa<\/p>\n<p>\u017bona: Franciszka z G\u0142ogowskich<\/td>\n<td style=\"width: 50px;\">2. <strong>Jan Micha\u0142 <\/strong>(1744-1842)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel Polanki<\/p>\n<p>\u017bona: Paulina z G\u0119barzewskich<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>3. <strong>J\u00f3zef<\/strong> (1806-1846)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel Dynowa<\/p>\n<p>\u017bona: Izabela z Urba\u0144skich<\/td>\n<td>3. <strong>Tytus<\/strong> (1811-1878)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel Polanki i Miejsca<\/p>\n<p>Piastowego<\/p>\n<p>\u017bona: Anna z W\u0119gle\u0144skich<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>4. <strong>Zbigniew <\/strong>(1837-1906)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel Dynowa<\/p>\n<p>\u017bona: Ignacja z Mi\u0105czy\u0144skich<\/td>\n<td>4. <strong>Jan Wojciech<\/strong> (1855-1909)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel Polanki i Miejsca<\/p>\n<p>Piastowego<\/p>\n<p>\u017bona: Urszula z \u0141\u0119towskich<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>5. <strong>Stefan<\/strong> (1846-1953)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel Dynowa<\/p>\n<p>\u017bona: Eleonora z Chamc\u00f3w<\/td>\n<td>5. <strong>Tytus<\/strong> (1906-1967)<\/p>\n<p>w\u0142a\u015bciciel Miejsca Piastowego<\/p>\n<p>\u017bona: Maria z Chrzanowskich<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u017byj\u0105cy potomkowie rodziny to<\/p>\n<p>wnukowie i prawnukowie:<\/p>\n<p>syna Antoniego w USA;<\/p>\n<p>c\u00f3rki Stefanii Kunstetter w Brazylii;<\/p>\n<p>c\u00f3rki J\u00f3zefy Paygertowej<\/p>\n<p>w J\u00f3zefowie i Warszawie oraz<\/p>\n<p>w USA, Francji i Kanadzie<\/td>\n<td>\u017byj\u0105cy potomkowie rodziny to:<\/p>\n<p>dzieci Tytusa(5) \u017cyj\u0105ce w Danii;<\/p>\n<p>oraz wnuk siostry Tytusa (5)<\/p>\n<p>Marii Wolskiej z Haw\u0142owic<\/p>\n<p>mieszkaj\u0105cy w Krakowie \u2013<\/p>\n<p>autor artyku\u0142u z synem<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/div>\n<div align=\"left\"><\/div>\n<div align=\"left\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":1736,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly-o-rodzinie-i-czlonkow-rodziny"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=779"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1737,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/779\/revisions\/1737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.witkowscy.net\/wp\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}